สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น สิบตาเห็นไม่เท่ามือคลำ หนาวนี้หนาวจัดและนานกว่าเคยจนบางคนฝันไปถึงหิมะตกในเมืองไทย ซึ่งก็ไม่แน่เหมือนกันหากอากาศโลกยังคงวิปริตหนักเช่นทุกวันนี้ วันหนึ่งในอนาคตอันไม่ไกลเรามีสิทธิ์ได้ปั้นตุ๊กตาหิมะกันแถวเชียงราย เชียงใหม่จริง ๆ แต่แม้หิมะยังไม่ตก ลำพังหมอกเป็นทะเล กับน้ำค้างแข็งแม่คะนิ้งเท่านี้ก็เพียงพอแล้วที่จะทำให้สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมประเภทดอย หรือภูอย่าง ดอยอินทนนท์ เขาค้อ หรือ เขาใหญ่ เต็มแน่นไปด้วยนักท่องเที่ยวที่อยากจะได้สัมผัสความสบายจากไอเย็นนั้นด้วยมือคลำเองมิเพียงด้วยตาเห็นดั่งคำโบราณที่นำมาเปิด แต่คำ (เกือบ)โบราณในยุคต่อมายังมีต่อสร้อยไปอีกว่า …สิบมือคลำไม่เท่าทำเอง… ดังนั้นใครต้องการได้ประโยชน์สูงสุดจากการไปเที่ยวจึงไม่ควรแค่ไปด้วยแรงจูงใจอยากดู หรือคลำสัมผัสเท่านั้น ยังควรที่จะกระทำเองด้วยหมายถึงควรให้ได้ซึมซับวัฒนธรรมของเมืองหรือสถานที่ที่เราไปเยือนนั้นประหนึ่งเป็นคนในพื้นที่เอง นั่นจะทำให้เราได้ประสบการณ์ที่สำคัญ ได้วิสัยทัศน์มุมมองโลกในแบบที่เราไม่เคย อันจะเป็นรากฐานให้กับวิธีคิดของเราไม่ติดตันอยู่แต่ความคุ้นชินจนกลายเป็นคับแคบไป อย่างใครอยากหนาวไปเยือนเหนือก็อยากเชิญชวนลองไปเยือนจังหวัดท่องเที่ยวที่ไม่ใช่แหล่งหลักยอดนิยม อยากลองชวนสัมผัสกับวัฒนธรรมแบบแปลก ๆ ดูบ้าง และที่อยากชวนก็คือจังหวัดน่าน ที่มีประเพณีที่อยากแนะนำคือประเพณีที่ชื่อว่า “ตานก๋วย” เคยได้ยินไหมครับ หากงง หากยังไม่รู้จักก็ลองมาทำความรู้จักดูครับ ประเพณีนี้เป็นประเพณีที่งดงามและให้ประโยชน์ต่อผู้ร่วมมากทีเดียว ชื่อเต็มคือประเพณีตานก๋วยสลาก เป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้ผู้ที่ล่วงลับไปแล้วหรือทำให้ตัวเองในอนาคตที่จะต้องล่วงไปเช่นกัน โดยจะมีการแจ้งข่าวชาวบ้านก็จะเตรียมของมาถวายพระตามกำลังของแต่ละคนไปซึ่งของแต่ละชิ้นจะมีสลากโดยมากทำจากใบลานเขียนชื่อสกุลของผู้ที่จะอุทิศกุศลไปให้ติดไว้ จากนั้นก็จะมีพิธีแห่มารวมกันที่วัดในวันงาน แล้วให้พระภิกษุที่เจ้าภาพนิมนต์มาร่วมงานได้จับสลาก ท่านใดได้ของคนไหน คนนั้นก็จะไปหาก๋วยที่สานด้วยไม้ไผ่ใส่ของถวายที่ตนเตรียมมานั้นออกมาถวายพระที่จับได้ เท่ากับนอกจากเป็นงานบุญแล้วยังเป็นความสามัคคีในหมู่ชาวบ้านด้วย ฟังแล้วบางท่านอาจมองว่าไม่เหมาะมีการให้พระมาจับสลากด้วย แต่ที่จริงประเพณีนี้เป็นประเพณีที่มีมาตั้งแต่สมัยพุทธกาลแล้วครับ และพระพุทธเจ้าก็ทรงสรรเสริญด้วย เพราะเท่ากับเป็นการอนุเคราะห์แก่ผู้มีศรัทธาแต่กำลังไม่พอจะถวายของแก่หมู่สงฆ์จำนวนมากได้มีโอกาสไม่ต่างจากผู้มีกำลัง เพราะทุกคนที่นำของมาเตรียมถวายไม่มีใครรู้หรือเลือกได้ว่าของตนจะได้ถวายพระผู้ใหญ่ ผู้น้อยอย่างไร เท่ากับเป็นการลดอคติ หรือการทำบุญอย่างเจาะจงพระอันเป็นบุญจำกัดไปในตัว ใครที่มีกำลังน้อยมีของเพียงก๋วยเดียวแต่ก็เหมือนได้ทำกับหมู่สงฆ์ทั้งคณะที่มาร่วมงาน เท่ากับเป็นการทำบุญใหญ่มาก ๆ เพราะเป็นการอนุเคราะห์คณะสงฆ์ทั้งคณะที่พากเพียรสืบต่ออายุพระศาสนา นอกจากนี้ทางสงฆ์เองก็เท่ากับสร้างความเท่าเทียมไม่เช่นนั้นคนส่วนมากก็มักจะอยากถวายกับพระอาวุโสมากกว่า แต่เมื่อเป็นการจับสลากเสียแล้วพระนวกะก็อาจได้ก๋วยที่มีค่ามากจากคหบดีใหญ่ได้ ส่วนพระอาวุโสสูงก็อาจได้ของถวายจากชาวบ้านที่ยากจนที่สุด นี่แหละครับภูมิปัญญาอันล้ำเลิศที่บรรจุผ่านมาในรูปแบบของพิธีกรรม ที่ไม่เพียงช่วยให้ผู้ปฏิบัติเอื้อที่จะเกิดปัญญาแล้วยังช่วยให้เกิดสายสัมพันธ์อันดีมีความสามัคคีกันในชุมชนที่จัดด้วย เพราะต้องเริ่มตั้งแต่การเตรียมงานที่ผู้จัดต้องการป่าวประกาศให้เพื่อนบ้านมีส่วนร่วม เมื่อถึงวันงานซึ่งถือว่าเป็นวันมงคลก็มีการแต่งเนื้อ แต่งตัวได้รื่นเริง โอภาปราศรัยกัน หนุ่มสาวก็ได้รู้จักสานไมตรีกันในงานบุญที่รวมชาวบ้านจำนวนมากไว้ ใครผ่านไปน่านนอกจากไอหนาวแลัวอย่าลืมสัมผัสงานตานก๋วยนี่ด้วยนะครับ อ้อ..แต่ก่อนกลับน่านไม่เพียงมีประเพณีดี ๆ นี้แล้วยังมีอีกสถานที่ที่ไม่ควรพลาดที่จะไปเยือนนั่นคือ วัดน้อย วัดน้อยนี่น้อยตามชื่อครับ พื้นที่วัดวัดได้ยาว 3.35 กว้าง 2.34 และสูง 1.98 เมตร อ่านไม่ผิดครับหน่วยเป็นเมตรจริง ๆ ไม่ใช่กิโลเมตร วัดสร้างในแบบล้านนาภายในมีพระพุทธรูปขนาดเล็กประดิษฐานอยู่ สำหรับสาเหตุที่วัดนี้มีขนาดน้อยนักก็เพราะสมัยพระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดชฯ เจ้าผู้ครองนครน่านในอดีตได้กราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ถึงจำนวนวัดในเมืองน่าน แต่ปรากฏว่าท่านนับพลาดทำให้กราบบังคมทูลจำนวนวัดเกินไปหนึ่งวัด ท่านจึงได้สร้างวัดน้อยแห่งนี้ขึ้นมาเพื่อให้ครบตามจำนวน ถือว่าเป็นอีกบทบันทึกที่น่าสนใจและไม่ควรพลาดจะมาชมและกราบไหว้วัดที่เล็กที่สุดในประเทศวัดนี้กันครับ วัดน้อยตั้งอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติเมืองน่านครับ และสุดท้ายขากลับอย่าลืมแวะซื้อไส้อั่วมาฝากคนแนะนำด้วยนะครับ
ใส่ความเห็น