ทุกคนคำสามัญข้างต้นกันดีอยู่แล้ว คิดก็คือคิด ฟังก็คือฟัง อ่านก็คือ่าน เขียนก็คือเขียน         เราคุ้นกับทั้ง 5 คำนี้ดี เรียกว่าชีวิตเราอยู่กับมันทั้งวันทั้งคืน ตื่นมาเราก็ต้องคิด ออกนอกบ้านมาทำงานเจอเพื่อนก็ต้องพูด จะเรียนรู้อะไรก็ต้องอ่าน จะรู้คำสั่งเจ้านายก็ต้องฟัง จะถ่ายทอดความต้องการของเราให้คนอื่นทราบก็ต้องเขียน         เรียกว่าเป็นทักษะพื้นฐานที่ให้ชีวิตดำเนินไปได้ ลองนึกดูหากเราไม่มีความสามารถในการคิด ฟัง พูด อ่าน เขียนนี้ชีวิตเราจะเป็นเช่นไร         คำตอบอาจน่าตกใจ แต่เรื่องที่น่าตกใจและไม่น่าเชื่อยิ่งกว่าก็คือคนส่วนใหญ่กลับขาดทักษะใน 5 ด้านนี้อย่างมาก นี่ไม่ได้กล่าวหาหรือล้อกันเล่นนะครับ         ไม่เชื่อลองนึกดูซิครับว่าเรา “คิด” เป็นไหม ใครบอกว่าไม่ได้บ้าก็คิดเป็นทั้งนั้น เรื่องนี้ผมเถียงนะครับ เพราะคิดเป็นไม่ใช่คิดได้ แต่หมายถึงคิดแล้ว ”ไม่ทุกข์” หากคิดแล้วทุกข์แปลว่ายังคิดไม่เป็น คราวนี้ตอบได้หรือยังครับว่าเราคิดเป็นหรือไม่         “ฟัง” ใคร ๆ ก็ว่าฟังเป็นไม่งั้นจะรู้เรื่องฟรือ ข้อนี้สังเกตุไม่ยากคือที่ว่ารู้เรื่องนั้นรู้ความหมายจากคำพูดนั้น หรือรู้ความต้องการที่จะสื่อของคนพูดจริง ๆ คำตอบส่วนใหญ่ถ้าไม่อคติคงทราบว่าเรามักรู้แต่ ”คำ” แต่ไม่ค่อยเข้าถึง “ใจ” หรือความนัยสำคัญของผู้สื่อนั้น         “พูด” ข้อนี้ชัดหน่อยหลายคนยอมรับเป็นปัญหาของตนอยู่แล้ว แม้จะหนักไปด้านของการพูดในที่สาธารณะคือไม่กล้า กลัว กังวลที่จะพูดในหมู่คนมาก ๆ แต่ที่จริงแล้วเราขาดทักษะการพูดนี้แม้แม้กระทั่งการพูดส่วนตัว พูดตัวต่อตัวด้วย “อ่าน” ข้อนี้ก้ำกึ่งระหว่างทักษะกับความขี้เกียจอ่าน การอ่านนั้นหมายไปที่เรื่องของการจับประเด็น การทำความเข้าใจในเนื้อนั้น “เขียน” ข้อนี้น่าจะชัดสุด เพราะเป็นข้อที่หลายคนบอกเป็นข้อด้อยของตน เขียนไม่เป็น เขียนไม่เก่ง         เห็นไหมครับ การกระทำพื้นฐาน 5 อย่างนี้เราเหมือนไม่ใส่ใจนักทั้งที่เป็นเรื่องสำคัญพื้นฐานของชีวิตทุกคน แต่คนยังขาดอยู่มาก ดังนั้นเราควรที่จะมาใส่ใจฝึกฝนตนเองตนนี้ให้มาก ๆ และนี่เป็นพื้นฐานสำคัญของความสำเร็จในชีวิตเราเอง         ฝึกฟังคนอื่นอย่างตั้งใจ ใช้ใจฟังไม่่ใช้เพียงหู         ฝึกอ่านโดยเข้าใจจุดหมายหลักของการอ่านนั้นก่อนที่จะอ่านไปเรื่อยเปื่อย         ฝึกเขียนนี้ไม่ยากเพียงให้มีศัพท์ในคลังสมองมาก ๆ และกล้าที่จะเขียน ถ่ายทอดออกมาประสบการณ์จะช่วยได้มาก         ฝึกพูดนี่ไม่มีอะไรสำคัญกว่าประสบการณ์หรือที่เรียกว่าเจนเวที ที่สำคัญกว่าการพูดดี พูดเก่งคือการพูดให้เกิดประโยชน์ เราไม่ต้องการอะไรมากกว่านี้         ส่วนท้ายสุดคือฝึกคิด ให้คิดเป็นไม่นำทุกข์มาให้         ฝึกได้ทัง 5 นี้คุณสำเร็จตามหวังแน่นอนครับ         คิดใหม่ฉบับนี้ไม่ได้มีเทคนิกอะไรมาแนะนำคุณในการพัฒนาทักษะเหล่านี้ เพียงแต่อยากชวนคุณมาลองมองย้อนสำรวจตนเองดูว่าทักษะพื้นฐานสำคัญนี้มีด้านใดที่ขาด ต้องพัฒนาบ้างเผื่อบางทีเราอาจเห็นเป็นเรื่องสามัญเสียจนละเลยที่จะพัฒนามันไปอันจะทำให้ ความก้าวหน้าของเรามีอุปสรรคได้ ลองสำรวจกันดูนะครับ