ตัวอย่าง ภาษาอังกฤษใช้คำว่า sample เป็นคำ ที่เห็นโดยทั่วไปโดยเฉพาะในห้างสรรพสินค้าที่มักมีสินค้าตัวอย่างไว้ให้ลูกค้าได้ทดลองใช้กัน หรือในแวดวงวิชาการก็จะมีตัวอย่างที่หมายถึงกลุ่มเป้าหมายที่สุ่มมาเพื่อทำการวิจัยในเรื่องที่สนใจ แทนที่จะทำกับประชากรทุกหน่วย         ทั้งสองนัยยะที่ยกมาเป็นตัวอย่างในความหมายที่ไม่ได้ส่งผลกระทบอะไรกับการใช้ชีวิตนัก แต่มีอีกความหมายที่น่าใส่ใจและนำมาพูดคุยกันมากกว่านั่นคือตัวอย่างที่มีชีวิต หรือ “บุคคลตัวอย่าง” นั่นเอง เรามักได้ยินเสมอว่าพ่อแม่ต้องเป็นตัวอย่างที่ดีแก่ลูก ดารานักร้องต้องทำตัวให้เป็นตัวอย่างที่ดีแก่เยาวชน หรือม้แต่ครูอาจารย์ก็ต้องประพฤติตนให้เป็นตัวอย่างแก่ศิษย์         ตัวอย่างในนัยยะนี้ต่างกัน ไม่เพียงแต่สำคัญแต่ยังสำคัญมาก ๆ มากจนถือว่าเป็นอนาคตของสังคมนั้น ๆ เลยทีเดียว พ่อแม่เล่นพนันเป็นตัวอย่างไม่ดีแก่ลูกจะหวังให้เด็กในบ้านนั้นปลอดการพนันย่อมหวังยาก หรืออย่างที่เราได้ยินกันประจำคือบรรดานักร้อง พิธีกรที่พูดไทยไม่ชัดก็ทำให้เด็กใช้ภาษาไทยวิบัติได้วย หรืออย่างครูอาจารย์หากทำตัวไม่ดีให้ศิษย์เห็นค่านิยมนั้นจะติดไปสู่ในวงการนั้นด้วย         อย่างครูสอนโภชนาการแต่ทำตัวสกปรกไม่สะอาดเท่าที่ควร ลูกศิษย์ก็จะพาลไม่พิถีพิถันเรื่องความสะอาดไปด้วย หรืออย่างนักบวชหากอาวุโสไม่เคารพรักษาข้อวัตร วินัยให้แม่น ผู้น้อยก็พลอยจะหย่อนยานตาม สิ่งเหล่านี้เหมือนเล็ก ซึ่งก็อาจเล็กจริงหากเจาะดูเฉพาะช่วงเวลาสั้น ๆ อย่าช่วงไม่กี่ปี หรือช่วงอายุคนเดียว แต่หากมองยาว แบบข้ามเจเนอเรชั่น หรือหลักร้อยปี พันปี สิ่งเล็ก ๆ ที่เริ่มไว้ย่อมลุกลามใหญ่โตจนเกินแก้ เหมือนเราปล่อยชายผ้าไว้นิดเดียวมนจะค่อย ๆ รุ่ยไปเรื่อยจนท้ายสุดเสื้อตัวนั้นจะไม่เป็นเสื้อแต่เป็นด้ายเส้นยาว ๆ เท่านั้นเอง         ฉะนั้นมาช่วยกันครับ มาทำตัวอย่างที่ดีในทุกหัวโขนของเราอย่างเฉพาะไปแค่ในบ้านที่ทำให้ลูกเห็น แต่ต้องในบทอื่นด้วยไม่ว่าจะในฐานะเจ้านาย ในฐานะผู้บังคับบัญชา โดยเฉพาะในฐานะครูอาจารย์ เพราะอย่างเจ้านายหรือผู้ที่ตำแหน่งสูงกว่านั้นผู้น้อยอาจกลัว อาจเกรงแต่ก็ทราบว่าสามารถแซงได้เลื่อยขาเก้าอี้ได้ แต่กับครูนั้นผู้เรียนจะไม่รู้สึกเช่นนั้นอาจเพราะเรามีสัมพันธ์กับครูมาตั้งแต่เด็ก รากแหง้าความเคารพจึงฝังลึกกว่ากับเจ้านาย และนั่นลึก ๆ เราจึงยึดเอาครูเป็นแบบอย่าง เพราะสิ่งที่ถ่ายทอดที่สำคัญกว่าวิชาการก็คือวิธีคิด วิธีการใช้ชีวิตของครูนั่นเอง         หากครูสอนดีแต่วิธีคิดคิด ลูกศิษย์ก็อาจซึมซับเอาการเลี่ยงบาลี หรือความซ่อนเงื่อนนั้น ๆ ไว้ด้วย เจ้านายผิดลูกน้องอาจไม่ตามเพราะใจส่วนหนึ่งก็อยากเหนือกว่านายอยู่เป็นทุนอยู่แล้ว แต่ครูผิดด้วยศรัทธาที่ฝังลึกในการมอบให้จะทำให้ลูกศิษย์คล้อยตาม ยอมตามได้ไม่ยาก         บทนี้เขียนเพื่อฝากครูทุกคนครับ ว่าสิ่งที่มากกว่าวิชาที่มอบให้ศิษย์ก็คือ “แบบอย่างการใช้ชีวิต” ที่ศิษย์เห็นครับ เหล้า หวย อบายมุข อย่าทำให้เด็กเผลอรับเอาโดยมีศรัทธาเป็นใบเบิกทางนะครับ !