สรุปการเรียนรู้จาก ดร.ใหม่ Exclusive 3-day Masterclass in “Compassionate Systems Leadership” with Peter Senge and Gustav Böll ตอนที่ 9
ตอนพิเศษนี้ถ่ายทอดช่วงเวลาสำคัญจากการเดินทางสู่ศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้ระดับโลกในคลาสสำหรับผู้นำอย่าง Masterclass with Peter Senge และ IDG Summit 2025 ที่ประเทศสวีเดน ซึ่งไม่ใช่เพียงการเข้าร่วมงานประชุม แต่คือการ “สัมผัสแนวคิดต้นธารของการเปลี่ยนแปลงภายใน” ที่หลอมรวมศาสตร์แห่งระบบคิด จิตวิญญาณ และวิทยาศาสตร์เข้าด้วยกัน เพื่อจุดประกายให้ผู้นำยุคใหม่เข้าใจความหมายของคำว่า Inner Development อย่างลึกซึ้ง
.
.
บทความก่อนหน้าจบลงตรงจังหวะที่แมนดาลาแห่งการตระหนักรู้ (Mandala for Systems Awareness) เปิดให้เห็นประตูทั้งสามฐาน
— กาย ประสาทสัมผัส ความสัมพันธ์ —
ซึ่งเมื่อหลอมรวมด้วยคุณภาพของความกรุณาแล้ว กลายเป็นภาชนะแห่งการรับรู้ที่กว้าง ลึก และมั่นคงพอให้เรายืนอยู่กับความจริงร่วมกันได้ ครั้งนี้การเดินทางยังคงต่อเนื่องจากจุดนั้นเอง แต่จะพาเข้าไปสัมผัส “สนามทางสังคม” ที่เปลี่ยนแปลงได้จริงตรงหน้า แล้วค่อย ๆ คลี่ไปสู่มิติสุดท้ายของแมนดาลาอย่าง พลังใฝ่ปรารถนาร่วม (aspirational awareness) ก่อนปิดท้ายด้วยการทำแผนที่ส่วนตัวเพื่อมองเห็น “ขอบการเรียนรู้” (learning edges) ของตนอย่างตรงไปตรงมา
.
ในคลาสที่ผมเข้าร่วม หลากหลายคนได้แชร์ประสบการณ์จากกิจกรรมจับคู่เพื่อจับสัมผัสอีกฝ่ายโดยไม่ใช้คำพูด สองนาทีกว่าที่ดูเหมือนสั้นเกินกว่าจะเกิดอะไรได้จริง กลับทำให้คนแปลกหน้าเชื่อมต่อถึงกันอย่างน่าประหลาด บางคู่รู้สึกได้ถึงความเศร้าแผ่ว ๆ ที่ผสมกับอารมณ์บวกโอบอุ้มอยู่ บางคู่ต่างฝ่ายต่างเห็นภาพเดียวกัน
ความรู้สึกแรกที่ผุดขึ้นในคลาสเรียนคือ “เชื่อไม่ลง แต่เกิดขึ้นแล้ว” หลายคนสารภาพว่าเริ่มต้นด้วยความสงสัย ครึ่งหนึ่งไม่มั่นใจด้วยซ้ำว่าจะ “เข้าถึง” อะไรได้จริง กระนั้นพอเปิดใจลองดู กลับรู้สึกราวกับประตูบานหนึ่งได้เปิดให้กันและกันโดยไม่ต้องเคาะ
.
การเพียงนั่งอยู่เงียบ ๆ ต่อหน้าใครอีกคนโดยไม่ต้องพูดอะไร แต่ยอมให้ตัวเองเปราะบางพอที่จะรับรู้กัน กลับกลายเป็นประสบการณ์ใหม่ ตรงนี้คือแก่นแท้ของการฝึก relational awareness ไม่ใช่การทายให้ถูก หากคือการได้ฝึก “วางตัวเอง”ให้ได้ยินอีกฝ่ายอย่างหมดจด กิจกรรมนี้ท้าทายความเชื่อเดิม ๆ เกี่ยวกับการสื่อสารระหว่างมนุษย์ ทำให้เห็นว่าเรามีศักยภาพที่จะจูนคลื่นถึงกันได้มากกว่าที่เคยคิด
.
.
ความเปลี่ยนแปลงของ “สนาม” ในห้องจับต้องได้ชัดเจนหลังการแบ่งปัน ความกังวลก่อนเริ่มที่ว่า ต้องทำยังไง ทำถูกไหม คลี่ตัวกลายเป็นความโล่งใจ สิ่งที่ไหลเวียนอยู่ในอากาศหนาแน่นขึ้นด้วยอารมณ์ ความเชื่อมโยง และความเปิดกว้างที่เพิ่มขึ้นอย่างรู้สึกได้ นี่คือคุณสมบัติสำคัญของ social field ที่ Peter Senge มักบอกว่าเป็น “คุณภาพของความสัมพันธ์ทั้งหมดที่ก่อตัวขึ้น ณ ขณะนั้น” เมื่อความไว้ใจขยับขึ้นเพียงเล็กน้อย ไม่ต้องมากมายนัก ข้อมูลที่ละเอียดกว่าเหตุผลก็เริ่มเดินทางได้ ทั้งภาษาใบหน้า จังหวะหายใจ จุดกดรั้งบนไหล่ ความสั่นไหวในแววตา ทั้งหมดเริ่มพูดแทนคำพูด
จากนั้นการเดินทางจึงเลื่อนไปสู่มิติสุดท้ายของแมนดาลา Aspirational Awareness พลังใฝ่ปรารถนาเชิงสร้างสรรค์ที่หลายวัฒนธรรมเก่าถือเป็นรากฐานของการอยู่ร่วมกัน ไม่ใช่แค่เป้าหมายส่วนบุคคล แต่คือตำนานร่วม (shared myth) ที่หล่อเลี้ยงความหมาย ให้รู้ว่าเราในฐานะเผ่าพันธุ์กำลังจะไปที่ใด วาทกรรมสมัยใหม่มักพูดถึง “เป้าหมายชีวิต” แบบส่วนตัว แต่สิ่งที่ขาดหายไปในระดับส่วนรวมคือ ทิศเหนือร่วมที่แตะหัวใจ
.
บางคนเคยหวังว่า “เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)” จะกลายเป็นตำนานร่วมของโลก กรอบหมุดหมายที่ทุกเช้าตื่นมารู้ว่าการกระทำเล็ก ๆ ของเรากำลังก้าวเข้าใกล้ “คำมั่น” นั้น แต่ตราบใดที่มันยังไม่ฝังในกิจวัตรประจำวัน ยังไม่กลายเป็นกล้ามเนื้อนิสัยของสังคม เป้าหมายก็ยังเป็นเพียงโปสเตอร์สวยงามติดผนัง
การฝึกเล็ก ๆ สองนาทีตามมาจากจุดนี้ หลับตา รู้สึกสนามในห้องที่เข้มขึ้น แล้วเชื้อเชิญภาพใฝ่ปรารถนาหนึ่งอย่างในชีวิตให้ชัดเท่าที่จะชัด ไม่ว่าจะเป็นการอยากสร้างการสนทนาบางแบบกับคนรัก อยากย้ายเมือง อยากเติบโตในทักษะบางประการ คำชวนสำคัญที่ไม่ใช่การฝันให้ใหญ่ แต่คือ “เห็นให้ชัด”ชัดว่าหน้าตา ของความจริงที่อยากเกิดเป็นอย่างไร ความรู้สึกเมื่ออยู่ในนั้นเป็นอย่างไร คุณภาพความเป็นอยู่ที่จะเกิดขึ้นเป็นอย่างไร การให้รายละเอียดกับภาพเช่นนี้ ไม่ใช่ไสยศาสตร์ หากเป็นรูปแบบการฝึกความสนใจเชิงมุ่งหมาย (directed attention) ที่งานด้านจิตวิทยาการรับรู้ชี้ว่าช่วยให้ระบบการตัดสินใจ (executive function) เรียงลำดับความสำคัญได้ดีขึ้น และที่สำคัญคือ
ทำให้เรามีพลังจะเข้าใกล้
มากกว่า … พลังจะผัดวันประกันพรุ่ง
.
.
ต่อจากการเปิดครบสี่มิติของแมนดาลา คือการชวนให้สังเกต “ความตึง” (inherent tensions) ตามแนวทแยงของโมเดล จุดที่คุณภาพสองด้านอาจดึงรั้งกันโดยธรรมชาติ ฝั่งหนึ่งคือความตึงระหว่าง perceptual awareness (อยู่กับสิ่งที่เป็นจริงตรงหน้าอย่างเที่ยงแท้) กับ aspirational awareness (มองเห็นความเป็นไปได้ในอนาคตอย่างชัดเจน)
.
หากเอนไปทางการรับรู้ปัจจุบันมากเกิน เราจะเป็นนักอธิบายความจริง (realist) ที่อาจตีบตันต่อความเป็นไปได้ใหม่ ๆ
แต่ถ้าเอนไปฝั่งใฝ่ปรารถนามากเกิน เราจะเป็นนักอุดมคติ (idealist) ที่เสี่ยงหลุดจากฐานของความจริง
การเติบโตที่สมบูรณ์ต้องให้สองขั้วนี้ยืดหด โต้ตอบกันอย่างยืดหยุ่น เหมือนการหายใจเข้า–ออกของปัญญา
.
.
อีกแนวทแยงคือความตึงระหว่าง somatic awareness (ซื่อตรงต่อร่างกายและอารมณ์ของตน) กับ relational awareness (ไวต่อคุณภาพความสัมพันธ์และความรู้สึกของผู้อื่น)
.
หากเอนไปทางความสัมพันธ์มากเกิน เราจะกลายเป็นคนที่ช่วยเก่งจนลืมตัวเอง สุดท้ายร่างกายส่งสัญญาณผ่านความตึงเครียด นอนไม่หลับ อ่อนล้า และไฟไหม้ตัวเอง (burnout) โดยไม่รู้ตัว
ในทางกลับกัน หากเอนไปทางกายของตนมากเกิน เราจะเสี่ยงใช้ภาษาการดูแลตัวเองเป็นกำบังเพื่อหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบร่วม กลายเป็นความเอียงเข้าหาตัวเองที่ดูดีภายนอกแต่บั่นทอนความไว้วางใจในระยะยาว
คำตอบไม่ใช่การเลือกข้าง แต่คือความสามารถจะยืนอยู่สองฝั่งพร้อมกันอย่างรู้เนื้อรู้ตัว
.
.
เมื่อเข้าใจพลวัตดังกล่าว ขั้นต่อไปคือการวาดแมนดาลาใส่สมุดของตัวเอง สี่มิติ ขีดเส้นระบุ “ขนาด” ของแต่ละด้านตามที่รู้สึกจริง ณ วันนี้ ด้านใด “ใหญ่” คือด้านที่แข็งแรง ด้านใด “เล็ก” คือด้านที่เป็นขอบการเรียนรู้ จากนั้นจงซื่อสัตย์กับตัวเองว่า จะขยับด้านเล็กขึ้นอย่างรูปธรรมได้อย่างไร
ถ้า perceptual อ่อน ให้ตั้งกิจวัตรห้านาทีแห่งความนิ่งทุกเช้าเพื่อฝึกการรับรู้โดยไม่ตีความ
ถ้า somatic เล็ก ให้ปักหมุด body scan 3 นาทีหลังประชุมทุกครั้งเพื่อคืนร่างกายเข้าสู่วงจรการตัดสินใจ
ถ้า relational ต้องเติบโต ให้ตั้งการนัดหมายในความเงียบ สัปดาห์ละครั้ง อยู่กับคู่สนทนานั่งตรงข้ามกัน 3 นาทีโดยไม่พูด เพื่อฝึกการอยู่ร่วมอย่างมั่นคง
ถ้า aspirational ยังพร่า ให้ทำบันทึกภาพชัด (Visualization) ทุกคืน เขียนภาพใฝ่ปรารถนาในรายละเอียดห้าบรรทัด พร้อมประโยคเดียวว่า พรุ่งนี้ฉันจะขยับหนึ่งก้าวอย่างไร
.
ระหว่างทาง อย่าลืมว่าคุณภาพทั้งสี่ไม่ได้แยกขาดจากกัน พวกมันเป็นส่วนโค้งของวงกลมเดียวกัน งานด้านระบบประสาทสมัยใหม่พบความสัมพันธ์ระหว่างการฝึกความสนใจ (attention training) กับการควบคุมอารมณ์ (emotion regulation) และคุณภาพความสัมพันธ์ (social connectedness) อย่างสอดประสาน
กล่าวอีกนัยหนึ่ง การฝึกให้เลนส์รับรู้ “ใส” ขึ้นในด้านหนึ่ง มักทำให้ด้านอื่น ๆ ใสตามไปด้วยเมื่อเวลาผ่านไป สิ่งนี้สอดรับกับประสบการณ์ในห้อง เมื่อคนจำนวนมากพร้อมใจกันฝึก “การอยู่กับกันและกันโดยไม่ต้องชนะกัน” สนามทั้งห้องก็ขยับขึ้นทีละคลื่นจากความกังวล สู่ความเปิดใจ และในที่สุดสู่ความไว้ใจพอจะพูดความจริงที่ยาก โดยไม่ทำร้ายกัน
.
.
ท้ายที่สุด แมนดาลาไม่ได้บอกให้เราเป็นคนใหม่ แต่ชวนให้เรา “ใช้ชีวิตแบบเดิมด้วยคุณภาพใหม่” ดื่มน้ำแก้วเดิมด้วยการรับรู้สัมผัสน้ำจริง ๆ ฟังคนเดิมด้วยหัวใจที่เห็นความเหนื่อยของเขาจริง ๆ ทำงานเดิมด้วยการผูกเป้าหมายเล็ก ๆ เข้ากับคำมั่นใหญ่ที่อยากเห็นโลกนี้เป็น การทำเช่นนี้ไม่ใช่การเพิ่มภาระ แต่คือการเพิ่มความหมาย และเมื่อความหมายหล่อเลี้ยงแต่ละก้าว ก้าวถัดไปจะไม่ใช่เพียงการไปต่อเพื่อให้ถึงเส้นชัย หากเป็นการก้าวอยู่อย่างรู้สึกถึงชีวิตเต็ม ๆ ทุกย่างก้าว
.
เมื่อวางปากกาหลังวาดแมนดาลาในสมุดของตนเองแล้ว เพียงเงยขึ้นมองรอบห้องอีกครั้ง ผมพบว่าความเงียบไม่ได้ว่างเปล่า มันเต็มไปด้วยความสัมพันธ์ที่ละเอียดขึ้น ภาวะกายที่อ่อนลง ความฝันที่ชัดขึ้นเล็กน้อย ทั้งหมดนี้ไม่ต้องอธิบายมาก ก็พอรู้กันว่า สนาม (social field) ได้เปลี่ยนไปแล้ว และจากสนามใหม่นี้เอง การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนจึงค่อย ๆ งอกงามอย่างเป็นธรรมชาติ ตั้งแต่ในตัวเรา สู่วงเล็ก ๆ ที่เราอยู่ ไปจนถึงระบบใหญ่ที่เราเป็นส่วนหนึ่งเสมอ
.
.
🔜 ติดตามบทความสรุปการเรียนรู้ฉบับต่อไป รวมถึงบทความพิเศษ “การถอดบทเรียนและการนำไปประยุกต์ใช้ในองค์กร” ได้ที่เพจเร็ว ๆ นี้
+++++++++
เวทีจริงสำหรับผู้นำที่ไม่อยากตกขบวนธุรกิจแห่งอนาคต!!
นี่ไม่ใช่คอร์สที่เล่าเรื่อง ESG แบบทฤษฎีแต่คือ สนามปฏิบัติการ 2 วัน 1 คืน ที่จะเปลี่ยนมุมมอง ESG ของคุณให้เป็นอาวุธลับในการชิงความได้เปรียบทางธุรกิจ
intensive ESG
จะวางกลยุทธ์ ESG ของปีหน้าได้อย่างไร หากไม่รู้วิธี
🚨 ESG Strategy
6 ขั้นตอนจากเริ่มสู่แผนปฎิบัติการความยั่งยืน
หลักสูตรที่ได้รับรองเป็นการพัฒนาทักษะสูงจากสอวช.
ลดหย่อนภาษีได้ 250% !!
👉https://www.facebook.com/share/p/17UBD1u4Fs/
แอดไลน์ @dr.veeranut
โทรด่วน: 099-289-3645
+++++++++
บริการที่ปรึกษา และการออกแบบกลยุทธ์ ESG
+++++++++
ESG vs CSR แฝดคนละฝา
🔗 https://www.facebook.com/share/p/16BmPCGMJ4/
อย่าให้ Green / CSR มาหลอกคุณ
🔗 https://www.facebook.com/share/p/19imKXYvnF/
indset สำคัญกว่าโมเดล
ทำ ESG ต้องเริ่มจากเรา ไม่ใช่เริ่มจากรายงาน
🔗 https://www.facebook.com/share/p/14KaurYSRfA/
ESG ไม่ใช่ CSR 2.0
แต่คือ DNA ของธุรกิจอนาคต
🔗 https://www.facebook.com/share/p/17Pqu66dzs/
.
.
ดร.วีรณัฐ โรจนประภา (ดร.ใหม่)*
ที่ปรึกษาธุรกิจ ผู้เชี่ยวชาญกลยุทธ์ ESG SDGs
Success isn’t found; it’s designed and built.
TLMS – Creating Strategies for Growth
*เครดิตวิทยากร
* GRI Certified Sustainability Professional, Global Reporting Initiative
* Sustainable Business Strategy Harvard Business School Online
* ESG Impact: Investor Perspective Wharton University
* Carbon Investment: Bernard Consulting
* Sustainability Strategy Demystified Sasin Graduate Institute of Business Administration
* Digital Business Strategy: Harnessing Our Digital Future MIT Sloan
* Blockchain Technologies: Business Innovation and Application MIT Sloan
* Beyond Smart Cities: Emerging Design and Technology MIT MEDIA LAB
* Integrating the SDGs into Sustainability Reporting, the GRI Academy
* Reporting on Human Rights with the GRI Standards, the GRI Academy
* Reporting with the GRI standards, the GRI Academy
* Waste Management Impact Reporting, the GRI Academy
* Reporting on the Impact of Occupational Health and Safety, the GRI Academy
* The founder and director of the SustaInnovation Leadership program and the SustaInnovation in Action program
* ผู้ก่อตั้ง IDGs Bangkok Community Hub
* ผู้เขียนหนังสือ Buddhist IDGs
* ได้รับการยกย่องเป็นนักบริหารผู้สร้างสรรค์ของประเทศ โดยกรมสุภาพจิต
* A creator of world-class Awareness exhibition showcased by over 100+ media outlets from more than 40+ countries
* นักเขียน เจ้าของผลงานการเขียนหนังสือ 10+ เล่ม 1,000+ บทความ และบรรณาธิการระดับประเทศ
* วิทยากรด้านความยั่งยืนเวทีนานาชาติ และบรรยายให้กับองค์กร บริษัท มหาวิทยาลัย หน่วยงานราชการระดับประเทศ 100+
* นักสื่อสารด้านความยั่งยืน และการพัฒนาจากภายในคนแรกของประเทศไทย ที่ออกรายการเจาะใจ
ใส่ความเห็น