เขาว่าคนไทยมีเสน่ห์ด้วยมีนิสัยใจคอโอบอ้อมอารี เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่จนเป็นที่กล่าวขาน เป็นที่รักใคร่ของแขกบ้าน แขกเมืองที่มาเยือน จนสมัยหนึ่งประเทศเราถึงกับถูกขนานนามว่า “สยามเมืองยิ้ม” หรือ Land Of Smile ดินแดนแห่งรอยยิ้ม จนกลายเป็นแรงดึงดูดให้ผู้ที่เรียกตัวเองว่าอารยะอย่างฝรั่งตะวันตกอยากที่จะมาสัมผัส หากเป็นสมัยนี้ก็เรียกว่ารอยยิ้มของเราเป็นสินค้าทางวัฒนธรรมที่แข็งแกร่งมาก         ก็เพราะด้วยเราเป็นคนมีบุญได้เกิดมาในดินแดน แผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์ ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว ไม่ต้องดิ้นรนอะไรมากกับการยังชีพ หิวก็เดินเข้าทุ่งเด็ดผักมาตำน้ำพริกกิน พิเศษหน่อยก็ลงคลองจับปลามาต้ม นึ่งกินกัน ป่วยก็เดินเข้าป่าเก็บสมุนไพรมารักษา จะปลูกบ้านพักอาศัยสร้างเรือนกันสัตว์ แมลงเราก็ลงแขกช่วยกันสร้างแป๊บเดียวก็เสร็จ เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่มเราก็มีภูมิปัญญาแต่งได้พอเหมาะกับสภาพอากาศ ผ้าขาวม้าผืนเดียวใช้ประโยชน์ได้สารพัด ไม่ต้องมีชุดเล็ก ชุดใหญ่ มียี่ห้อหรู เราเลยไม่มีความลำบากในการได้มา         เรียกว่าปัจจัยสี่เราพร้อมบริบูรณ์จึงไม่ต้องดิ้นรนอะไรมากนัก ชีวิตไม่ค้องเครียดไปกับการดำรงชีพนิสัยเราจึงยิ้มง่าย สบาย ๆ รักสนุก เจ้าบท เจ้ากลอน เลยเถิดไปจนบางคนเรียกว่า ขี้เกียจโดยเฉพาะเมื่อเทียบกับคนตะวันตกที่เขาโชคไม่ดีเหมือนเรา ไปเกิดในเดินแดน หนาว 9 ร้อน 3 หมายถึงเขามีช่วงเวลาเก็บเกี่ยวพืชพันธ์ธัญาหารเพื่อประทังชีวิตเพียงแค่ 3 เดือนแต่ต้องสะสม กักตุนไว้ให้พอกับทั้งปี ความขาดแคลนขัดสนนี้ทำให้เขา ต้องทุ่มเวลาให้กับการงาน ต้องดิ้นรนแสวงหาอาณานิคมเพื่อป้อนอาหารสนองความต้องการนี้         เมื่อชีวิตไม่ยุ่ง ไม่ยาก บรรพบุรุษเราก็มีเวลาสะสมองค์ความรู้ในศาสตร์ด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการเกษตร การแพทย์ รวมถึงเรื่องภาษา ที่ภาษาไทยเราสำหรับผมแล้วถือว่าเป็นภาษาที่ทรงภูมิที่สุดภาษาหนึ่งของโลก ไม่เพียงวิธีการออกเสียงที่ทำให้ผู้พูดปรับสภาพจิตใจไปโดยอัตโนมัติ วิธีการพูดที่อนุเคราะห์คู่สนทนาให้อยู่ร่วมกันได้อย่างปรองดองอย่างที่เรียกว่าเป็นภาษา “บุรุษที่ 3” ไม่จิกหัวเรียกกันตรง ๆ ทำให้เหมือนมีตัวกลาง หรือ Buffer มากั้นการประทะกันจากการพูด หรือเรื่องท่วงทำนองที่สะท้อนถึงสุนทรียภาพของชีวิตไทยที่มีความยักเยื้อง ซ่อนนัยให้คนใช้ต้องใช้ปฏิภาณ ไหวพริบในการสื่อ และที่สำคัญคือการแฝงหลักคิด แนวการดำเนินชีวิตไว้ได้อย่างแนบเนียน         อย่างวิถีการกินก็มีอย่างคำว่า “แดดร่ม ลมตก” ที่หลายคนนึกว่าแค่เรื่องการพ้องเสียงแต่ที่จริงคือแฝงภูมิปัญญาการกินไว้ว่าหากแดดเริ่มร่มลง ท้องฟ้าปลอดโปร่งและลมเริ่มนิ่ง หรือลมตก แม่บ้านก็ต้องทำอาหารที่เพิ่มลมอย่างผัดกระเพราเพื่อช่วยเพิ่มลมกองน้อยในกะเพาะให้ระบบการย่อยอาหารสมดุลไม่ก่อโรค หรือสร้างความอึดอัดให้         หรืออย่างคำว่า “โกรธจนลมออกหู” ก็สะท้อนถึงความร้อนจากการโมโห โกรธาที่ร้อนระอุข้างใน ซึ่งเมื่อร้อนเป็นไฟเผาที่ตามมาคือควันหรือลมที่หากแรงมากธรรมชาติลมร้อนย่อมลอยขึ้นสูงคือที่หัวเคลื่อนออกทางทวารใกล้คือหูส่งผลให้เกิดคำลมออกหูที่ใครเคยโกรธรุนแรงจะสัมผัสได้ถึงลมนั้นจริง ๆ         หลายคำที่หากทราบที่มาจะทึ่งกับภูมิปัญญาของบรรพบุรุษของเรา แต่วันนี้ผมมีอีกคำที่เราได้ยินกันบ่อยนั่นคือคำว่า         สติ สตางค์         คำนี้เราใช้กันบ่อยแต่หลัง ๆ มักกลายเป็น สติ สตัง กันจนคุ้นหู คุ้นตา พูดกันเป็นอัตโนมัติไม่ได้คิดอะไร หรือถ้าคิด มีคนถามว่าสตังแปลว่าอะไร ก็มักได้คำตอบว่าไม่มีความหมายเป็นเพียงคำสร้อยให้พูดรื่นเท่านั้น         ที่จริงคำนี้แฝงนัยยะเยอะครับ และคำสร้อยของ สติ ก็ต้องเป็น สตางค์ ไม่ใช่ สตัง ด้วยเป็นคำสอนที่เนื่องกัน มีความสัมพันธ์แนบแน่นกัน นัยยะที่แฝงไว้ชัดก็คือ         เมื่อมีสติ ย่อมมีปัญญา มีความสามารถในการทำงานเหนือคนอื่นสตางค์ก็ตามมา         เมื่อมีสติ ไม่หลงจับจ่ายตามอำนาจความอยาก สตางค์ก็ไม่เคลื่อนออกจากกระเป๋า ยังเต็มอยู่         แต่นัยยะที่สำคัญที่อยากเชิญชวนให้มาระลึกถึงเมื่อพูดคำนี้ก็คือ สตางค์ยังหมายถึงส่วนร้อย ร้อยสตางค์เป็นหนึ่งบาท สติ สตางค์ จึงหมายถึง สติที่ครบร้อย เต็มร้อย คือ สติสมบูรณ์ นั่นเอง         เมื่อพูดสติ สตางค์ จึงไม่เพียงให้ผลเรื่องของเงิน ของสตางค์ แต่พูดเพื่อให้มีสติให้เต็มร้อย เต็มรอบ เพื่อทั้งสตางค์ และความสุข ความร่มเย็น ความปรองดองกันชุมชนและสังคมครับ         คำไทยไม่ใช่แค่พูดเพราะ ฟังเสนาะ แต่แฝงความรู้ไว้มากมาย         มามีสติ สตางค์ กันนะครับ !